Gedwongen verzoening is een weg naar nergens. Een eenzijdige “Volyn Neurenberg” is in de praktijk onmogelijk. Oekraïners en Polen moeten niet vergeten dat de verjaardagen van deze anti-Poolse actie zullen worden gevolgd door een nieuwe dag, en ze moeten hun woorden zorgvuldig kiezen om te voorkomen dat het onmogelijk wordt om de dag erna te communiceren.

De Oekraïense dichter en schrijver Serhii Zhadan merkte in een van zijn werken treffend op dat het verleden niet alleen boven ons hangt; voor een groot deel definieert het onze toekomst; met zijn vaagheid, onzekerheid en onvolledigheid, als alles gezegd en gedaan is; het verleden is hier –, het trekt ons naar beneden als ballast en fixeert ons als een anker op de plek.

Dit is vooral het geval met die hoofdstukken uit het verleden die gevoelig liggen en een verhit debat veroorzaken binnen samenlevingen en tussen naties. Oekraïners en Polen zijn verenigd en tegelijkertijd verdeeld door verschillende eeuwen van nogal tumultueuze geschiedenis, die perioden van samenwerking en wederzijds begrip heeft gekend, evenals bittere conflicten.

De kwestie van de Oekraïens-Poolse conflicten is zelfs in de 20e eeuw behoorlijk uitgebreid geweest. Er zijn veel hoofdstukken in het gedeelde Oekraïens-Poolse verleden waarover nog steeds hevig wordt gedebatteerd en gediscussieerd door historici, journalisten, politici en publieke figuren. We kunnen echter gerust zeggen dat de meeste ervan draaien om de Oekraïens-Poolse rivaliteit tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Het verschil in de Oekraïense en Poolse standpunten wordt weerspiegeld in hun benadering van het verkennen van de gebeurtenissen in Volyn. Terwijl Oekraïense auteurs zich vooral proberen te concentreren op het identificeren van de wortels van het conflict tussen Oekraïners en Polen tijdens de oorlogsjaren, de Poolse auteurs benadrukken de onmogelijkheid om wat er in Volyn is gebeurd buiten de historische context te beschouwen als een van de schakels in een keten en concentreren zich op de gebeurtenissen van 1942-1944.

In Polen wordt de Volyn-tragedie gezien als een onafhankelijk fenomeen, zonder historische context. De exclusieve focus op 1943 negeert de achtergrond die leidde tot de gebeurtenissen van dat jaar en de moordpartijen op burgers in 1944-1947. De Oekraïense kant van het argument benadrukt het wederkerige karakter van het conflict, terwijl de Poolse kant de eenzijdigheid ervan benadrukt en zich volledig richt op Poolse slachtoffers.

Hoe dan ook, er zijn twee visies ontstaan op wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog is gebeurd, alsof er twee waarheden aan het licht zijn gekomen, en de oorlog om de geschiedenis tussen Oekraïners en Polen is nu net zo compromisloos als de tragedie van Wolynië zelf.

Volyn als knooppunt

Om een oogst binnen te halen, moet je eerst het veld zaaien. Geen enkel fenomeen wordt uit het niets geboren; het heeft redenen achter zijn bestaan, vaak meer dan één. De meest beredeneerde en onbevooroordeelde benadering is om interetnische conflicten te zien als een keten van oorzaak en gevolg, ondergedompeld in de duisternis van eeuwen, die dynamisch moet worden getraceerd.

Professor Bohdan Hud, een professor in Lviv, gelooft dat het startpunt voor het aanzetten tot vijandigheid tussen Oekraïners en Polen in Volyn het einde van de 18e eeuw was, toen de Russische regering, nadat ze in 1793 het grondgebied van de rechteroever van Oekraïne [land ten westen van de rivier de Dnipro, inclusief Volyn], had ingenomen, het oude Romeinse principe begon toe te passen divide et impera (verdeel en regel) met opmerkelijk effect.

Poolse opstanden in de 19e eeuw ondermijnden de invloed van de Poolse adel in Volyn – hun focus was verschoven naar het westen van Oekraïne nadat ze hun “Arcadia” verloren” in de rechteroever van Oekraïne tot het Russische rijk – en zorgde voor de dekolonisatie van Oekraïne. Desondanks hield dit in de Poolse publieke opinie niet in dat de beroemde slogan “od morza do morza” (“van zee naar zee”) werd opgegeven als programma voor staatsopbouw. [ “Od morza do morza” is een Poolse nationalistische slogan binnen de Poolse analogie van het panslavisme, een ideologische houding die impliceert dat een federatie van volkeren onder Poolse heerschappij zich zou moeten uitbreiden “van zee naar zee”, dus van de Oostzee naar de Zwarte Zee.]

Provincie Volyn als onderdeel van het Russische rijk. 1911

Om deze reden werden Polen en de Polen afgeschilderd als “buitenaardse wezens” en “uitbuiters” in het populaire bewustzijn van Oekraïners in Halychyna (Galicia) en Volyn aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Deze beelden werden later door ideologen gebruikt om boeren snel te betrekken bij het Oekraïense natievormingsproces. Eeuwenoud antagonisme op sociale gronden – ‘Pole’ (synoniem met ‘heer’) en ‘Oekraïens’ (synoniem met ‘lijf’) – dat conflicten tussen Oekraïners en Polen had veroorzaakt, evolueerde naar nationaal antagonisme.

Dit was de bagage van stereotypen die Oekraïners en Polen bij zich hadden toen ze te maken kregen met de Eerste Wereldoorlog en de ineenstorting van het Oostenrijks-Hongaarse en Russische rijk. In die tijd hadden ze de kans om soevereine staten te creëren. In plaats van tot overeenstemming te komen in het belang van beide landen en compromissen te vinden, kozen Oekraïense en Poolse politici echter voor confrontatie.

Een van de meest voor de hand liggende manifestaties was de Pools-Oekraïense oorlog om Halychyna en andere West-Oekraïense landen in 1918-1919. Als Polen over Volyn praten, vermijden ze te vermelden wat er gebeurde vóór de Volyn-tragedie, in 1918-1919, in 1938, enzovoort. En daarom lijkt het erop, zoals de Oekraïense historicus Yaroslav Hrytsak heeft opgemerkt, dat dit ‘bloedbad’ uit het niets kwam, puur omdat er Oekraïense nationalisten waren; en dit is gevaarlijk.

De nederlaag in de nationale bevrijdingsstrijd van 1918-1921 was stevig verankerd in het collectieve en individuele bewustzijn van de Oekraïners’, en zij zagen de reden voor het onvermogen om de nieuw gevormde Poolse staat te zijn, waar Oekraïners een substantiële etnische minderheid vormden. Bovendien vormden zij de meerderheid in het woiwodschap Wolynië, goed voor bijna 70%, terwijl de Polen een minderheid van 16% vormden%.

Oekraïense historici zijn van mening dat de belangrijkste reden hiervoor het beleid van de Tweede Poolse Republiek ten aanzien van etnische minderheden, vooral Oekraïners, was. Het beleid van de etnische assimilatie van Oekraïners omvatte het vestigen van militaire nederzettingen in de “Kresy Wschodnie” (Oostelijke Grenslanden): Poolse legerveteranen werden hervestigd in Volyn en kregen relatief grote stukken land – land was iets waar het grootste deel van de lokale bevolking heel weinig van had. Met name het woiwodschap Wolynië had de meeste militaire nederzettingen (432).

Aantal militaire nederzettingen per woiwodschap, waaruit blijkt dat Volyn er 432 heeft

Het aantal van dergelijke kolonisten is zelfs nog opvallender: ongeveer 4.500 op een totaal van 11.000 werden hervestigd in Volyn.

In de loop van twintig jaar verhuisden 200.000 etnische Polen naar het platteland van Volyn, en nog eens 100.000 vestigden zich in steden en werkten als overheidsfunctionarissen en wetshandhavers. Dit werd op zijn beurt kwalijk genomen door de Volyn-boeren en keerde hen tegen de Poolse staat.

Aantal kolonisten per woiwodschap (4.481 in Volyn)

Dit beleid omvatte de “pacificatie” van Oekraïners in Oost-Halychyna en Wolynië in de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw, een door de staat georganiseerde terreur tegen de Oekraïense bevolking die internationaal zoveel verontwaardiging veroorzaakte dat deze werd besproken in de Volkenbond. Dit overtuigde de boeren van Volyn, Oost-Halychyna en Kholmshchyna [a, een historische en geografische regio van Rus’, gelegen ten westen van het midden van de westelijke Buh River], uit eigen ervaring dat de Tweede Poolse Republiek voor hen een vreemde staat was.

Eén daad van wraak voor “pacificatie” was de moord op de Poolse minister van Binnenlandse Zaken Bronisław Peracki op 15 juni 1934 door Hryhorii Matseiko, een (OUN)-strijder van de Organisatie van Oekraïense Nationalisten. De Poolse president Mościcki reageerde door opdracht te geven tot de oprichting van een concentratiekamp voor politieke gevangenen in de stad Bereza Kartuzka in de culturele en etnisch Oekraïense regio Beresteishchyna [a in West-Polissië, het grootste deel daarvan bevindt zich in de hedendaagse oblast Brest van Wit-Rusland]. Dit heeft uiteraard niets bijgedragen aan de verbetering van de Oekraïens-Poolse betrekkingen.

Het Poolse concentratiekamp in Bereza Kartuzka zoals het nu is

Bovendien kunnen we ook ‘revindicatie’ toevoegen – het aanvallen van orthodoxe kerken in Kholmshchyna en Zuid-Pidliashshia [Podlachia, een historische, etnisch Oekraïense regio die nu in het zuidoosten van Polen ligt – ed.] door de Poolse regering, waarbij honderden kerken werden verwoest of overgedragen aan de rooms-katholieke kerk. Aangezien geloof van het allergrootste belang was voor de bevolking van het Westen van Oekraïne, zijn dergelijke acties van Poolse grenswachten dat wel, leger en politie hebben zeker bijgedragen aan de escalatie van het Oekraïens-Poolse conflict tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Daarom moest het conflict dat al eeuwenlang woedde tussen Oekraïners en Polen een uitlaatklep vinden. En toen de ‘macro’ Tweede Wereldoorlog uitbrak, leidde dit tegen deze achtergrond tot de Oekraïens-Poolse ‘microoorlog’, vooral gezien het feit dat de belangrijkste actoren – de Sovjet-Unie en het Derde Rijk – er belang bij hadden deze aan te wakkeren.

Een orthodoxe kerk verwoest tijdens de herindicatie in het dorp Kryliv

Hoe triest het ook mag zijn om dit te zeggen, we moeten toegeven dat conflicten tussen Oekraïners en Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog onmogelijk te vermijden waren.

Van bijzonder belang is de context van 1943, toen het Poolse Binnenlandse Leger [Armia Krajowa, de dominante verzetsbeweging in het door Duitsland bezette Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog] en de Poolse regering in ballingschap in Londen probeerden Volyn, Oost-Halychyna, veilig te stellen, Kholmshchyna en Pidliashshia als onderdeel van de Poolse staat moeten na de oorlog tegen elke prijs worden hersteld.

De overdrijving van het aantal aanvallen op Poolse nederzettingen werd een vals uitgangspunt waaruit werd geconcludeerd dat er in heel Wolynië een grootschalige operatie gaande was. Dit leidde tot de conclusie dat er een bevel was uitgevaardigd waarin de volledige uitroeiing van de Poolse bevolking werd vastgelegd, en dus genocide of op zijn minst etnische zuivering.

De overwaardering van het aantal slachtoffers onder de Poolse bevolking is logisch in de context van twee trends die kenmerkend zijn voor de Poolse samenleving: het stereotype van de brutaliteit van Oekraïense opstandelingenleger (UPA) eenheden (en dus van Oekraïners in het algemeen, zoals blijkt uit het recente gebruik van de term ukraińskie ludobójstwo – Oekraïense genocide), en de perceptie van hun eigen natie als slachtoffers.

“De vergeten genocide”: Het weekblad Do Rzeczy herinnert Polen eraan dat Oekraïners – besnorde, met bijlen zwaaiende kerkbranders zijn

Wat misschien wel het meest opvallend is, is dat de statistiek van 100.000 vermoorde Polen niet het resultaat was van jarenlang archiefonderzoek, nauwgezette aantallen slachtoffers, of conclusies getrokken door aanklagers van het Institute of National Remembrance als onderdeel van een onderzoek, maar vooral de uitkomst van overeenkomsten die zijn bereikt met Kresy (Borderland)-gemeenschappen.

Het westen van Oekraïne bevond zich in het epicentrum van geopolitieke spelletjes tussen Europese spelers. De USSR nam de controle over deze landen over onder het Molotov-Ribbentrop-pact [a niet-aanvalsverdrag tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie, dat Oost-Europa tussen de ] verdeelde. Het was voor de Sovjet-Unie van het allergrootste belang dat zij binnen haar domein werden geconsolideerd de jure en de facto. De Poolse belangen eisten dat ze aan Polen zouden worden teruggegeven. Oekraïense politici zagen deze gebieden als Oekraïens en wilden profiteren van de Tweede Wereldoorlog in de strijd voor een onafhankelijke en verenigde Oekraïense staat.

Een kaart van Polen, ondertekend door Stalin en de nazi-Duitse minister van Buitenlandse Zaken Joachim von Ribbentrop, waarop de herziene grens tussen nazi-Duitsland en de Sovjet-Unie na de gezamenlijke agressie in 1939 te zien is

Een bijrol

Op de een of andere manier komt de kwestie van de rol van Rusland in de groeiende spanning in de hedendaagse Oekraïens-Poolse betrekkingen af en toe aan de orde tijdens het debat over Volyn. Of we het nu leuk vinden of niet, Russische invloed is aanwezig in de Oekraïens-Poolse dialoog. Deze factor mag niet over het hoofd worden gezien, waardoor alle problemen en misverstanden worden gereduceerd tot de resultaten van inlichtingenoperaties en betaalde acties.

Zoals Timothy Snyder heeft opgemerkt, is (one het misschien niet altijd met hem eens, maar in dit geval is het moeilijk om ) te beargumenteren. Rusland vertrouwt op Pools-Oekraïense conflicten. Hij voegt eraan toe dat, aangezien dit een bekend feit is, het geval van de gruweldaad van Volyn in de eerste plaats het onderwerp zou moeten zijn van het werk van historici, en wederzijdse tolerantie is hiervoor essentieel.

We moeten niet vergeten dat Rusland actief is in zowel Oekraïne als Polen. Het heeft invloedsagenten in beide landen en profiteert van het destabiliseren van de Oekraïens-Poolse betrekkingen, dus het zal blijven werken aan het aanzetten tot vijandigheid, waarbij het gebruik zal maken van historische politiek om dit te doen.

Een analyse van teksten waarin de Volyn-tragedie wordt genoemd, heeft aangetoond dat deze een onderdeel is van de hybride oorlog die Rusland voert tegen Oekraïne en Europa als geheel. Ik ga niet stilstaan bij journalistiek en pseudo-academisch schrijven waarvan de auteurs geschikte informatie verstrekken met beoordelingen die overeenkomen met ( of erger, inhoud van separatistische websites).

Ik wil nog twee andere aspecten noemen. De eerste is de voortdurende agitatie van Oekraïense en Poolse samenlevingen door vandalisme op herdenkingsplaatsen: Hruszowice, Guta Peniacka, Wierchraty en anderen. De Oekraïense Cyberalliantie heeft bewezen dat deze werden gefinancierd door de Russen (en niet alleen in Polen).

Een vernield monument op een UPA-graf in Polen

De tweede is het feit dat dit een onderwerp is waar Russische functionarissen over praten. In dit verband is het de moeite waard om de toespraken van minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov en het feit dat Vladimir Poetin zelf in een artikel voor het Amerikaanse tijdschrift te vermelden Het Nationaal Belang, bracht het onderwerp Volyn ter sprake, samen met Babyn Yar [, de plaats van massa-executies van burgers en Sovjet-krijgsgevangenen, joden en zigeuners, enz. door de nazi’s – ed.] en Katyn [a reeks massa-executies van bijna 22.000 Poolse militaire officieren en krijgsgevangenen van de intelligentsia, uitgevoerd door de Sovjet-Unie – ed.].

Dit maakt onbevooroordeeld onderzoek naar de Oekraïens-Poolse confrontatie tijdens de Tweede Wereldoorlog tot een kwestie van nationale veiligheid. En zowel Kiev als Warschau moeten dit begrijpen. Helaas is er, ook al begrijpen sommige analisten dit, geen begrip op het niveau van hoge ambtenaren. Daarom moet worden erkend dat noch Oekraïne, noch Polen hun huiswerk hebben gedaan.

Tijd voor een nieuwe start, of gewoon doorgaan?

Het is onwaarschijnlijk dat geschiedschrijving ooit volledig los kan worden gezien van de politiek. Historiografie hangt op de een of andere manier af van het maken van oordelen. Daarom wordt het op zijn minst onbewust beïnvloed door de burgerlijke positie van de auteur, ook al is het niet door de politiek van herinnering.

Het aantal Poolse verenigingen met betrekking tot geschiedenis, inclusief het grote percentage verwijzingen naar de Volyn-tragedie (bijna de helft (44%) van de verenigingen met betrekking tot geschiedenis en politiek), is opmerkelijk. Het is dan ook geen wonder dat toen respondenten van een opiniepeiling uit 2020 werd gevraagd wat de doelstellingen van het Poolse beleid ten aanzien van Oekraïne zouden moeten zijn, 11% zei dat Oekraïners moeten worden aangespoord de verantwoordelijkheid van de UPA voor het bloedbad in Volyn te erkennen.

Veel Polen zien de geschiedenis van de OUN en UPA als uitsluitend over het doden van Polen, terwijl Oekraïners UPA-soldaten in de eerste plaats beschouwen als strijders tegen het communisme.

Wat de moeite waard is om te benadrukken en te benadrukken zijn de experts’ conclusie dat we zoveel mogelijk moeten leren over de historische waarheid en het dramatische verleden van de Oekraïens-Poolse betrekkingen als een noodzakelijke stap op weg naar verzoening tussen deze naburige volkeren. En wat cruciaal is, is dat de conclusies niet noodzakelijk identiek hoeven te zijn, maar onpartijdig.

Het streven naar een antwoord op de eeuwige vraag: “Wie is ermee begonnen?” slaat niet echt op. Het uitwisselen van wederzijdse beschuldigingen en het meten van het gewicht van overtredingen is een weg naar nergens. Laten we tenslotte, in navolging van Ivan Patryliak, een Oekraïense geleerde en specialist in de geschiedenis van het Oekraïense nationalisme, een retorische vraag stellen: wat is gruwelijker: een brutale, bloedige slavenopstand, of de honderden jaren van slavernij die eraan voorafgingen; een opstand van de lokale bevolking in Congo, of de methoden die de Belgen gebruikten om over hen te regeren; Frans beleid in Algerije, of wat Algerijnse rebellen daarna met Franse kolonisten deden?

Eén ding is duidelijk: het Volyn-debat zal nog lang doorgaan. Het gaat niet alleen om het verleden, maar ook om de morele volwassenheid van Oekraïense en Poolse samenlevingen. We moeten het er in ieder geval over eens zijn dat we in het belang van de toekomst in het reine moeten komen met het verleden.

Een compromis kan en mag niet gebaseerd zijn op sancties, moratoria, ultimatums of unilaterale concessies, maar op het begrijpen en aanvaarden van de standpunten van de andere partij. Dit kan worden bereikt door middel van samenwerking via bestaande instellingen en fora. Gedwongen verzoening is een weg naar nergens.

Een eenzijdige “Volyn Neurenberg” is niet alleen in de praktijk onmogelijk: het zal leiden volens nolens tot een herhaling van de Armeens-Turkse impasse in de Oekraïens-Poolse betrekkingen. Oekraïners en Polen moeten niet vergeten dat de verjaardagen van deze anti-Poolse actie zullen worden gevolgd door een nieuwe dag, en ze moeten hun woorden zorgvuldig kiezen om te voorkomen dat het onmogelijk wordt om de dag erna te communiceren.

Door Oksana Kalisjtsjoek, hoogleraar geschiedenis, Lesia Ukrainka Volyn Nationale Universiteit

========================

De voormalige Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken herinnert Polen aan controversiële ontvangers van de Orde van Witte Adelaar

Dmytro Kuleba. Stockfoto: Getty Images

Na het besluit van de Poolse president Karol Nawrocki om Volodymyr Zelenskyy te ontnemen van de Orde van de Witte Adelaar, heeft de voormalige Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmytro Kuleba dat gedaan gewezen op die fascistische leider Benito Mussolini en keizerin Catharina II (de “Grote” ) van Rusland zijn tot op de dag van vandaag ontvangers van de orde gebleven.

Bron: Kuleba aan Facebook, zoals gerapporteerd door de Europese Pravda

Details: Kuleba beschreef Nawrocki’s beslissing als schandalig en herinnerde zich verschillende controversiële historische figuren die niettemin het bevel voerden.

“Catharina II was de keizerin van Rusland. Benito Mussolini was de fascistische leider van Italië en een bondgenoot van Adolf Hitler. Wat verenigt deze twee mensen, gescheiden door meer dan 150 jaar? Catharina II vernietigde de Poolse staat tijdens de scheidingswanden en voltooide deze in 1795. Mussolini steunde Hitler toen hij in 1939 de Poolse staat vernietigde. Tot op de dag van vandaag, beiden zijn nog steeds ontvangers van de hoogste onderscheiding van Polen, –, de Orde van de Witte Adelaar”, schreef Kuleba.

Toch, hij ging verder, Nawrocki heeft besloten dat het Zelenskyy is die van het bevel moet worden ontdaan.

“‘Je richt je op de verkeerde mensen, Nawrocki. Waarderingen en haat jegens Oekraïners verblinden de ogen die de werkelijke bedreiging voor Polen zouden moeten zien. Maar Oekraïne vecht ertegen, niet president Nawrocki. Oekraïners, laten we kalm blijven. Alles heeft zijn tijd”, voegde hij eraan toe.

Achtergrond:

• Op 19 juni besloot Nawrocki dat te doen strip Zelenskyy van de Orde van de Witte Adelaar over het besluit om een eenheid van de Oekraïense strijdkrachten de ere-aanduiding “genoemd naar de helden van het Oekraïense opstandelingenleger” te verlenen”.
• Na dit besluit zei de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha dat hij zou zijn hoge staatsprijs teruggeven aan Polen.

=====================

Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken te midden van spanningen met Polen: we zullen alle onvriendelijke stappen weerspiegelen

Ivanna Kostina

21 juni

Andrii Sybiha. Foto: Oekraïens ministerie van Buitenlandse Zaken

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Andrii Sybiha heeft gezegd dat Oekraïne op dezelfde manier zal reageren op onvriendelijke acties tegen het land.

Bron: Sybiha tijdens de nationale gezamenlijke 24/7 nieuwsuitzending, zoals geciteerd door de Ministerie Buitenlandse Zaken en gerapporteerd door Europese Pravda

Details: Sybiha gaf commentaar op de laatste escalatie van de Pools-Oekraïense betrekkingen.

“We hebben de zaken altijd constructief benaderd, onze betrekkingen met Polen gewaardeerd en dankbaar geweest voor de hulp die we hebben gekregen”, merkte hij op.

Sybiha zei dat het nu van cruciaal belang is om gevoelige kwesties die verband houden met het historische verleden niet te politiseren en deze aan historici over te laten.

Citaat: “‘Oneerbiediging jegens de president van Oekraïne gaat niet alleen over onderscheidingen. Het gaat over gebrek aan respect jegens de Oekraïense soldaat, het Oekraïense volk en ons recht op een eigen geschiedenis. Wij zullen dit niet tolereren.

We zullen alle stappen weerspiegelen, vooral als die stappen onvriendelijk en respectloos zijn tegenover ons land. De tijd van het negeren van dergelijke acties is verstreken.”

Details: De minister van Buitenlandse Zaken zei dat de Poolse president Karol Nawrocki een vernietiger is geworden van de positieve vooruitgang die de afgelopen jaren is geboekt.

“Het is geen toeval dat hij applaus krijgt van Moskou”, merkte Sybiha op.

Ondertussen riep hij de Polen op om terughoudend en diplomatiek te handelen.

“‘We spreken elke dag met onze Poolse vrienden over hoe we het diplomatieke spoor kunnen behouden. We zijn verenigd door gemeenschappelijke uitdagingen, gemeenschappelijke belangen en een gedeelde Europese toekomst”, aldus Sybiha.

Eerder, Sybiha bedankte Polen die zich verzetten tegen escalerende spanningen met Oekraïne en hen herinnerden aan de gemeenschappelijke vijand van de twee landen, – Rusland.

Achtergrond:

• Op de avond van 19 juni nam Nawrocki het besluit daartoe strip de Oekraïense president Volodymyr Zelenskyy van de Orde van de Witte Adelaar in verband met de naamgeving van een Oekraïense militaire eenheid naar de helden van het Oekraïense opstandelingenleger. Hij zei dat Polen toetreding tot de EU niet zou toestaan voor degenen die de noodzaak niet begrijpen om afstand te doen van de “cultus van totalitarisme en geweld”.
• Hierna, Sybiha, de Oekraïense ambassadeur in Polen Vasyl Bodnar, en hoofd van het kabinet van de president Kyrylo Budanov kondigden aan dat dit het geval zou zijn het teruggeven van de Poolse staatsprijzen die ze hadden ontvangen.
• Op 20 juni zei Zelenskyy dat hij dat had gedaan stuurde het bevel per post terug naar Nawrocki.
• Alle Oekraïense presidenten die de Poolse Orde van de Witte Adelaar hebben gekregen, hebben daar vervolgens afstand van gedaan.

=====================

MENING: Aan Polen en Oekraïners: wees groter dan Rusland!

Van Anna Magdalena Wielopolska

20 juni 2026

In het kort: Polen en Oekraïners moeten hun moeilijke gedeelde geschiedenis eerlijk confronteren en zich tegelijkertijd verzetten tegen de terugtrekking van de Russische oorlog tegen Oekraïne. Terwijl Rusland verantwoording afwijst, moeten Polen en Oekraïne een ander pad kiezen, gebaseerd op waarheid, wederzijds begrip, vergeving en eenheid.

(Afbeelding door Depositphotos)

Het is beschamend om president Zelenski de hoogste eer van Polen te ontnemen. Een schande, vooral nu hij het land leidt en vecht voor zijn voortbestaan en tegen de doodsvijand van zowel Oekraïne als Polen. Laten we niet twee nationalismen met elkaar laten botsen en onze relatie beschadigen.“Wij vergeven en vragen om vergeving.” Dit waren de woorden die de Poolse katholieke bisschoppen aan hun Duitse tegenhangers schreven in een pastorale brief gedateerd 18 november 1965.Wij, Polen en Oekraïners, hebben geen soortgelijke verzoening nodig en toch kunnen dit vandaag de dag de belangrijkste woorden zijn die Polen en Oekraïners tegen elkaar kunnen zeggen.Om de moed achter die brief van de Poolse bisschoppen te begrijpen, moet men zich herinneren wanneer deze werd geschreven: slechts twintig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog.Een vijfde van de Poolse natie was in deze oorlog omgekomen. Miljoenen werden vermoord door Duitsers, steden werden verwoest en gezinnen verbrijzeld. Duitsers hadden Polen niet alleen bezet –, ze hadden geprobeerd het uit te wissen. Ze schoten burgers neer, verbrandden dorpen, vernietigden hele gemeenschappen en veranderden ons land in een enorme begraafplaats.

Toch namen Poolse bisschoppen in 1965 contact op met Duitsland met een boodschap die Europa verbijsterde: “Wij vergeven en vragen om vergeving.”

Ze vergaten het niet, ze verontschuldigden zich niet, ze ontkenden de geschiedenis niet. Zij kozen voor verzoening.

De brief werd een van de fundamenten van de opmerkelijke verzoening tussen Polen en Duitsland, een verzoening die ooit onmogelijk leek.

We hebben geen verzoening nodig tussen onze naties, Poolse en Oekraïense –, maar we moeten wel het verleden begrijpen en elkaar vergeven.

Ik ben Pools. Leden van mijn familie werden tijdens de Tweede Wereldoorlog gedood door Duitsers, door Sovjets en, in Wolhynië, door wie?

Zoals veel Polen draag ik familieherinneringen over aan het lijden dat door meer dan één natie is toegebracht.

Daarom begrijp ik hoe moeilijk deze gesprekken zijn. Maar de geschiedenis is een tapijt van oorzaken en gevolgen, dat zelden de troost biedt van eenvoudige oordelen.

Volwassen naties begrijpen dat historische herinnering niet alleen gaat over het vieren van onze helden.

En wanneer een natie vecht om te overleven, wanneer vijanden je identiteit, taal en cultuur proberen uit te wissen, wordt het instinct om je eigen natie te verdedigen overweldigend.

Polen weten dit goed.

Na 123 jaar opdeling, germanisering en russificatie was de herboren Poolse staat na 1918 vastbesloten de Poolse identiteit te versterken. Daarbij behandelde het zijn minderheden onrechtvaardig, inclusief Oekraïners, die wraak namen.

Mijn persoonlijke held blijft maarschalk Józef Piłsudski. Toch mag bewondering ons nooit verblinden voor complexiteit: Piłsudski wilde een onafhankelijk en vrij Oekraïne. Hij voorzag een nauwe alliantie tussen Polen en Oekraïne, maar zijn visie was uiteindelijk gericht op de Poolse belangen.

Een onafhankelijk Oekraïne zou in zijn denken ook dienen als een democratische buffer die Polen en het Westen van Rusland scheidt.

Daar is niets schandelijks aan. Elke natie heeft het recht – en zelfs de plicht – om haar belangen te verdedigen.

Het gevaar begint wanneer patriottisme overgaat in nationalisme. Wanneer de verdediging van onze eigen natie ten koste gaat van een andere natie, – haar volk, haar waardigheid, haar herinneringen en recht op haar eigen historische verhaal.

Sommige lezers gaan er misschien van uit dat ik alleen met Polen spreek. Ik ben niet. Ik spreek in gelijke mate tot de Oekraïners.

Er is geen militaire eenheid in de huidige Poolse strijdkrachten vernoemd naar de Poolse nationalist Roman Dmowski. Er is er ook geen vernoemd naar Jeremi Wiśniowiecki, beroemd omdat hij een Poolse patriot was en berucht vanwege de brute onderdrukking van de Kozakken’ Khmelnytsky-opstand –, zelfs tijdens het interbellum in de Tweede Poolse Republiek, toen het 22e Podkarpackie Uhlan Regiment Wiśniowiecki als officiële beschermheer probeerde te adopteren, weigerden de militaire autoriteiten het verzoek goed te keuren.

Volwassen naties begrijpen dat historische herinnering niet alleen gaat over het vieren van onze helden.

Het gaat er ook om te erkennen hoe diezelfde cijfers door onze buren herinnerd mogen worden.

Tegenwoordig is er één land in Europa dat weigert rekening te houden met zijn verleden.

Als Bohdan Nahaylo, hoofdredacteur van de Kiev Post, onlangs herinnerde ons eraan, er waren redenen waarom veel Oekraïners die aan de Tweede Wereldoorlog deelnamen niet geneigd waren tot goede betrekkingen met Polen – Piłsudski’s pacificatie van Oekraïners in Oost-Galicië.Het begrijpen van deze redenen vereist niet dat we ons eigen historische geheugen opgeven. Het vereist intellectuele eerlijkheid.Tegenwoordig is er één land in Europa dat weigert rekening te houden met zijn verledenHet weigert de verantwoordelijkheid te aanvaarden voor de misdaden van zijn rijk, zijn Sovjet-erfenis – integendeel, het verheerlijkt de verovering in plaats van erover na te denken, viert macht in plaats van gerechtigheid, en toont geen interesse in het erkennen van –, laat staan het verzoenen voor – van het lijden dat het anderen heeft aangedaan.

Rusland koestert historische grieven, bewapent ze en geeft ze van generatie op generatie door. Het gebruikt slachtofferschap als politiek instrument en verwerpt verzoening als “zwakte.”

Wij verwerpen de Russische wereld.

Polen en Oekraïners hebben alle reden om zich de geschiedenis te herinneren. Maar we hebben nog grotere redenen om elkaar te vergeven. Niet omdat het verleden niet is gebeurd, niet omdat de wonden niet echt zijn. Maar omdat we beter zijn dan degenen die ons door de geschiedenis gevangen willen houden.

De Pools-Duitse verzoening toonde het pad dat – bouwde op waarheid, herinnering, moed en vergeving.

Mijn mede Polen. Mijn lieve Oekraïners.

Laten we groter zijn dan Rusland, laten we niet vergeten, laten we de waarheid vertellen. En laten we de moed hebben om tegen elkaar te zeggen:
“Wij vergeven en vragen om vergeving.”

=====================

https://www.pravda.com.ua/eng/

https://www.kyivpost.com/

=====================