Een paar nachten geleden presenteerde ik een gesloten livestream met enkele van mijn abonnees. De meesten van hen zijn immigranten die in het Westen wonen, verspreid over Duitsland, de Verenigde Staten en Frankrijk. Uiteindelijk bespraken we Oekraïne en Georgië, en of het Westen zelfs maar de moeite zou moeten nemen om te helpen. Het gesprek werd behoorlijk verhit, maar één regel dook steeds weer op:
“Ik zou mijn zoon niet sturen om in Oekraïne te sterven.”
En weet je wat? Ik ga niet akkoord. Ik ook niet.
Het instinct voor zelfbehoud is volkomen terecht: niemand wil dat zijn kind naar een bevroren loopgraaf wordt verscheept om uit te bloeden voor een land dat hij nog nooit heeft bezocht. Dat is geen lafheid, maar gewoon ouder zijn.
Maar hier wordt het ingewikkeld. Hetzelfde Europa dat zijn zonen niet wil sturen om voor Oekraïne te sterven, heeft jarenlang de Oekraïners ervan overtuigd dat het Westen achter hen stond. Ze drongen aan op democratische revoluties, juichten vanaf de zijlijn en hielden toespraken over de Europese waarden.
Toen Rusland daadwerkelijk binnenviel, bleek dat ‘steun’ betekende dat Oekraïne op levensondersteuning moest worden gehouden in plaats van het land te bewapenen om te winnen. Het patroon is consistent: geef net genoeg om instorting te voorkomen, nooit genoeg voor de overwinning.
De Georgiërs leerden dit ook. In 2024 vulden tienduizenden de straten van Tbilisi met EU-vlaggen. De regering trad hard op, de politie brak schedels. De westerse reactie kwam neer op verklaringen en reisverboden, waarvan ik zeker weet dat ze een enorme indruk hebben gemaakt op de oproerpolitie.
Eén abonnee wees erop dat als de NAVO daadwerkelijk zou worden aangevallen, zij zouden reageren. Ik vroeg hem wat een “aanval” inhoudt, omdat het NAVO-gebied al getroffen is.
In november 2022 landde een raket in Polen en doodde twee mensen. Polen reageerde vervolgens door een beroep te doen op artikel 4, een consultatie die leden in staat stelt een kwestie “ter discussie” voor te leggen” en komt neer op weinig meer dan een geplande vergadering. Twee burgers stierven door een raketaanval tijdens actieve gevechten aan hun grens, en de reactie zou plaatsvinden. In september 2025 registreerde Polen 19 drone-invallen in één nacht.
Premier Tusk noemde het een “grootschalige provocatie” maar voegde er zorgvuldig aan toe dat “er geen reden is om te beweren dat we in oorlog zijn.” Negentien drones, maar blijkbaar is dat geen conflict. Dus waar is de drempel? Of is de drempel eenvoudigweg wat voortdurende passiviteit mogelijk maakt?
Europa zou kunnen handelen zonder soldaten te sturen. Rusland exploiteert een ‘schaduwvloot’ van tankers die olie over de hele wereld verplaatsen, sancties ontwijken en de oorlog financieren. Zestig procent van de Russische export van ruwe olie over zee gaat via de Oostzee en de Deense Straat, dwars door de Europese wateren. Europa zou deze schepen morgen kunnen blokkeren, maar zal dat niet doen vanwege ‘diepe zorgen over de mogelijke reactie van Rusland’.”
Ondertussen namen de VS en Frankrijk tankers in beslag, en de reactie van Rusland waren diplomatieke protesten zonder dat er iets achter zat. Toen de VS in januari 2026 aan boord van de Marinera gingen, zweeg Poetin en klaagde het ministerie van Buitenlandse Zaken over piraterij. Rusland zal niet escaleren als je terugdringt, maar Europa zal zich niet terugtrekken omdat Rusland zou kunnen escaleren. Een vicieuze cirkel.
Dan is er energie. In het derde jaar van de invasie betaalde de EU Rusland meer voor brandstof dan Oekraïne aan hulp gaf. In 2024 bereikte de Russische LNG-import een recordhoogte, midden in een oorlog waar Europa zich zogenaamd tegen verzet.
Er is cyberoorlogvoering, die Europa nauwelijks heeft aangeraakt. Er zijn sancties die eerder kunnen worden afgedwongen dan omzeild. De toolkit bestaat, de wil om het te gebruiken niet.
Dit brengt me bij de gevaarlijkste veronderstelling die ik tegenkwam: dat Rusland nooit de NAVO zou aanvallen.
Kijk naar de landen die Rusland sinds de Tweede Wereldoorlog is binnengevallen of onderworpen: Finland, de Baltische staten, Hongarije in 1956, Tsjechoslowakije in 1968, Afghanistan, Georgië in 2008, Oekraïne sinds 2014. Dit is geen land dat grenzen respecteert als het zwakte voelt.
De Duitse inlichtingendienst waarschuwt dat Rusland in 2030 klaar zou kunnen zijn voor een grootschalige oorlog. Baltische functionarissen schatten de bereidheid voor een beperkte operatie binnen twee tot drie jaar na Oekraïne. Uit een RAND-oorlogsspel bleek dat Rusland Tallinn binnen 60 uur kon veroveren.
Maar artikel 5 zou toch zeker van start gaan?
Dit is wat er feitelijk staat: elke staat moet ‘de actie ondernemen die hij nodig acht, inclusief het gebruik van gewapend geweld’.” Geen automatische verplichtingen, geen verplichting om troepen te sturen. Een land kan besluiten dat “noodzakelijke actie” sancties betekent of zijn bezorgdheid uiten.
Als Russische bommen ziekenhuizen in Tallinn platleggen en Estse kinderen dood onder het puin liggen, gelooft iemand dan serieus dat Lissabon zich gedwongen zal voelen om in actie te komen?
Dat het Portugese parlement zal beslissen dat hun zonen moeten sterven voor een land dat de meeste van hun kiezers niet op een kaart konden vinden? “‘Dergelijke actie als het nodig acht’ is functioneel gelijkwaardig aan niets als een land geen belang heeft bij de uitkomst.
Denk aan het Memorandum van Boedapest uit 1994, waarin de VS, Groot-Brittannië en Rusland de territoriale integriteit van Oekraïne garandeerden in ruil voor het opgeven van zijn nucleaire arsenaal. Oekraïne hield zijn woord.
De borgstellers niet.
Ik zie geen reden om aan te nemen dat artikel 5 anders zou werken, omdat beide documenten dezelfde aard hebben: suggesties verkleed als verplichtingen, precies evenveel waard als de ondertekenaars bereid zijn te betalen.
Waarom zou een Duitser sterven voor een Est? Dat is geen belediging, het is een strategische vraag. Als Rusland morgen een stuk Estland afbijt, wat dwingt Berlijn dan om soldaten te sturen?
Een verdrag met een discretionaire reactie?
Europese solidariteit die er niet eens mee kon instemmen te stoppen met het kopen van gas? Het echte afschrikmiddel zijn altijd Amerikaanse bases geweest, en Russische strategen hebben openlijk gezegd dat ze niet bang zijn voor de NAVO, maar voor de aanwezigheid van de VS.
Ik zou mijn zoon niet sturen om voor Oekraïne te sterven. Maar begrijp wat je met die keuze bewaart.
Een Europa dat democratische bewegingen aanmoedigde, maar deze niet zal verdedigen. Dat financiert zijn agressor jaarlijks voor miljarden.
Dat reageert op raketten met overleg.
De comfortabele illusie dat als je niet provoceert, het probleem ver weg blijft.
De geschiedenis zegt anders. Rusland stopt niet als je er niet in slaagt terug te dringen; het stopt als je terugdringt. Toen de VS tankers in beslag namen, protesteerde Rusland, maar deed niets. Toen Turkije een Russisch vliegtuig neerschoot, dreigde Rusland, maar trok zich terug.
De vraag is niet of je je zoon zou sturen om voor Oekraïne te sterven.
De vraag is of je hem zou sturen om te sterven voor Estland, Letland of Polen, want die vraag komt eraan.
En voorlopig lijkt het antwoord van Europa te zijn dat het liever een overleg plant.
-.-.-.-.-
Het opiniestuk van Aleksandr Levi zegt het allemaal precies zoals het is.
We zijn na de “Koude Oorlog” ingedommeld en hebben zaken als vrede voor vanzelfsprekend aangenomen.
Natuurlijk zijn wij in Europa vredelievend en oorlog of de eventuele dreiging daarvan laten we liefst aan ons voorbij gaan. We hebben onze geschiedenis.
Helaas door types als Poetin en nu ook Trump moeten we ons terdege bewust zijn van de dreiging die in de lucht hangt.
De geciviliseerde aanpak van weleer werkt niet tegen autocraten en we moeten onze aanpak voor dit soort individuen radicaal wijzigen.
De vraag is niet of we in een oorlog terecht komen maar hoe we de oorlog waar we op dit moment al in verkeren pareren.
Door de lakse houding en de struisvogelpolitiek kan het ons in de nabije toekomst zuur opbreken als we maar blijven ja-knikken en verder maar weinig ondernemen.
De EU zou de productie van vliegtuigen, pantservoertuigen, tanks, houwitsers, mortieren, drones en handwapens, inclusief alle bijbehorende apparatuur en de beste munitie van elk kaliber, in elk EU land moeten opzetten en op Europees niveau moeten standaardiseren.
Alles in eigen Europese hand houden en afhankelijkheid van de VS uitbannen.
Ten eerste is de productie dan direct beschikbaar voor de landen die er dringend behoefte aan hebben.
Ten tweede biedt het een voordeel op het gebied van reserveonderdelen en expertise.
Ten derde zijn de kosten lager door standaardisatie en kan elk land leveren wanneer daarom wordt gevraagd.
Ten vierde is Europa niet langer afhankelijk van trage leveringen en astronomisch hoge kosten van de VS die alleen op winstbejag uit is.
De productie van tanks en/of houwitsers is bijvoorbeeld te divers en gefragmenteerd, waardoor de levering afhankelijk is van de landen die deze producten produceren.
Bedrijven zouden hun eigen belangen opzij moeten zetten en onderling moeten bepalen welk product aan de hoogste normen voldoet en deze keuze vervolgens eenzijdig in productie nemen.
Het kan tientallen jaren duren om de Russen bij te houden maar als je niet begint en alleen blijft praten zal je nooit iets bereiken.
Te veel diversiteit leidt tot vertragingen; in dat opzicht zouden we het voorbeeld van de VS moeten volgen, zonder afhankelijk te worden van de VS en het Trump verhaal.
Europa losweken van de Amerikaanse afhankelijkheid lijkt een pre te zijn.
Eventueel, afhankelijk van de houding van de Trump regering zal de NAVO een Europese tegenhanger moeten krijgen die, ten tijden van het uitstappen van de VS de taken volledig overneemt een ook aankan.
Voorts is het van groot belang dat adequate hardere acties ten opzichte van de sabotage- en spionageacties door de Russische Federatie, als de vliegtuigen en schepen die zonder identificatie rondvaren en vliegen en met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid de energie- en informatie infrastructuur van Europees luchtruim en wateren schenden met als doel militaire of kwetsbare energiedoelen op Europees grondgebied in kaart brengen.
Afschrikking verkrijg je alleen door voorbeelden.
Voorbeeld van Turkije in 2015 waarbij een jet van de Russische Federatie die uit de lucht geschoten werd tijdens de schending van haar luchtruim zou de standaard moeten zijn.
NAVO moet tanden hebben i.p.v. de afwachtende houding die in Europees nadeel kan uitpakken door de eventueel potentiëel toekomstige vijand die deze vergaarde informatie heeft verkregen en ons in Europa in een kwetsbare situatie brengt.
Russische schepen zonder enig herkenningssignaal die de energie en informatie bekabeling in kaart brengen dienen strenger te worden aangepakt om gevallen als in Scandinavië te voorkomen.
Dit houdt in, strengere controles bij twijfel en confisqueren en aan de ketting leggen.
Opvarenden aan- en vasthouden.
Vliegtuigen als bommenwerpers en jets van de Russische Federatie die zonder identificatie en communicatie ons luchtruim blijvend schenden dienen met harde hand naar Turks voorbeeld te worden verwijdert uit Europees luchtruim.
Persoonlijk ben ik van mening door met de VS in zee te gaan met het F35 project we onszelf verschrikkelijk in het pak genaaid hebben wanneer het op cruciale actie tegen b.v. de VS zou aankomen.
Veel Europese landen en Canada kiezen voor alternatieven en de Gripen is naar mijn mening de meest voor de hand liggende kandidaat in dit verhaal.
Waarom? Omdat de F35 een verdekt leaseproject blijft en onderhoud en software updates in Amerikaanse handen blijven waardoor je feitelijk geen 100% zeggenschap hebt.
Je blijft afhankelijk van de yankees, iets dat we niet moeten willen.
Ook de hardnekkige geruchten over een “killswitch” blijven rondzingen en zou tot onbruikbaarheid van het vliegtuig kunnen leiden wanneer de Amerikanen hun machtswellustige plannetjes willen uitvoeren en op tegenstand van F35s rekenen.
Vroeger… lang geleden, had ik respect voor Amerikanen.
Ja, dat is lang geleden.
Als ik nu “Verenigde Staten van Amerika” hoor, word ik misselijk.
We laten ons beledigen en schofferen door de oranje drol in het Witte Huis en het enige wat we doen is reageren met boze brieven en gemopper.
Het wordt tijd dat we onze tanden stevig in dit Amerikaanse probleem zetten.
Lex Talionis.
Trump, Bessent en Lutnick hebben zichzelf in Davos volledig voor schut gezet.
Wanneer zal Trump de acht zogenaamde oorlogen die hij naar eigen zeggen beëindigd heeft, eindelijk eens bij naam noemen?
Rutte draaide weer eens om de pap heen en mist de kern van de zaak volledig.
Rutte lijkt alles op Trump in te zetten wat de NAVO betreft en in mijn ogen is dat een kapitale fout.
Amerika is van een stabiele bondgenoot veranderd in een verachtelijke bende verraders.
Fred Trump, Donald Trump’s vader, had dezelfde ziekelijke fascinatie voor Hitler en de KKK. De appel valt niet ver van de boom als je bedenkt dat Adolf Trump “Mein Kampf” op zijn nachtkastje heeft liggen.
Trump moet niet vergeten dat de VS als enige ooit artikel 5 van de NAVO hebben ingeroepen tijdens 9/11.
Voor zover ik weet, heeft de NAVO nooit meer gedaan dan te bestaan.
Vergeet niet dat de Denen en de Britten heel wat mensen hebben verloren door toedoen van de VS, dus een beetje meer respect en excuses van Trump zouden zijn plaats zijn.
We moeten ook in ogenschouw houden dat naar mijn mening de VS van nu sinds WOII wat betreft hulp aan anderen nauwelijks is gewijzigd.
Alles is vanuit eigenbelang.
Churchill heeft Roosevelt op zijn knieën gesmeekt om te komen helpen tegen Nazi Duitsland en kreeg steevast als antwoord dat het niet een Amerikaans probleem was.
Dat werd het pas na de Japanse aanval op Pearl Harbor.
Met andere woorden, de VS zijn nooit vrienden geweest en handelen alleen als ze er zelf baat bij hebben.
Afhankelijkheid van een dergelijke vriend is een veiligheidsrisico.
Evenals toen bleek voor Oekraïne dat het Boedapest Memorandum het papier niet waard was waarop het geschreven was.

De Europese beveiliging moet volwassen worden zonder steeds naar de VS te kijken en in de afhankelijke positie die sinds WOII is ontstaan van de VS te blijven hangen.
De VS hebben na WOII de Europese militaire slagkracht doelbewust klein gehouden en in stand gehouden om Europa van hen afhankelijk te houden en zo hun machtspositie in stand te houden.
How the U.S. Kept Europe’s Armies Small, On Purpose
Dit moet afgelopen zijn!
Op militair gebied moeten we een strategie en productie verwezenlijken naar voorbeeld van de VS zonder verder afhankelijk te zijn van deze clowns in welke zin dan ook.
Analyseer en kopieer!
Natuurlijk is het een triest verhaal dat deze stappen nodig blijken maar hoe de kaarten gespeeld worden zowel door Trump als het Poetin pact noopt tot stevig nadenken en actie op gebied van Europese veiligheid.
Bedenk dat de Amerikanen nog nooit een oorlog hebben gewonnen op eigen houtje en hebben veel stoere kletspraat, maar met hun gevechtstechnologie maakt ze geen schijn van kans tegen een leger zoals dat van Oekraïne.
De lidstaten van de EU hebben in totaal zo’n 2 miljoen actieve militairen. Dat zijn er bij elkaar – op papier – meer dan Rusland (1,5 miljoen) en de VS (1,4 miljoen).
Europees leger Militaire slagkracht
Aantal militairen 2.587.747 soldaten
Defensiebudget 268.824.000.000 euro (≈ 279 miljard)
Aantal tanks 3.182 tanks

=====================
This week Europe changed forever.
======================
